Παγκόσμιος Ιστός: Πώς και Πότε Ξεκίνησε το Ίντερνετ που Ξέρουμε

Το ίντερνετ είναι πλέον άρρηκτα συνυφασμένο με την καθημερινή μας ζωή. Ορισμένοι από εμάς ίσως να μην θυμόμαστε καν πώς ήταν η ζωή χωρίς αυτό, σαν να υπήρχε από πάντα. Στην πραγματικότητα, όμως, το ίντερνετ όπως το ξέρουμε είναι νεότερο από 30 ετών. Δείτε τι είναι ο Παγκόσμιος Ιστός, πώς διαφέρει από το ίντερνετ, και πώς δημιουργήθηκε.

Τι διαφορά έχει το ίντερνετ και ο Παγκόσμιος Ιστός 

Πολλοί χρήστες πιστεύουν ότι ο Παγκόσμιος Ιστός (World Wide Web) είναι απλά μια διαφορετική ονομασία του ίντερνετ, πως οι δύο έννοιες ταυτίζονται. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό δεν ισχύει. Το να λέμε πως "ο Παγκόσμιος Ιστός είναι το ίντερνετ" είναι σαν να ισχυριζόμαστε πως "το πλοίο είναι το νερό". Λες και είναι διαφορετικές λέξεις για το ίδιο πράγμα. Πρακτικά, ο Παγκόσμιος Ιστός είναι μία υπηρεσία που λειτουργεί μέσω ίντερνετ, όπως είναι πχ το email, το πρωτόκολλο bittorrent, γνωστό από τα αρχεία torrent και το Usenet.

Με τον ίδιο τρόπο, o Παγκόσμιος Ιστός είναι η υπηρεσία που μας επιτρέπει να διαβάζουμε σελίδες από υπολογιστές και server που είναι συνδεδεμένοι μέσω ίντερνετ. Όπως το πλοίο είναι ένα μέσον για να ταξιδέψουμε στη θάλασσα, έτσι και ο Παγκόσμιος Ιστός είναι το μέσον που μας επιτρέπει να "ταξιδέψουμε" στο ίντερνετ. Από τα αρχικά του World Wide Web προέρχεται το www που βρίσκουμε στις περισσότερες ιστοσελίδες. Και όχι, δεν έχει σχέση με το 666, όπως ισχυρίζονται κάποιοι ανόητοι.

Ενώ λοιπόν η ιστορία του ίντερνετ σαν δίκτυο ξεκινάει από το '50 με τις πρώτες εφαρμογές του packet networking, και αργότερα με το ARPANET και άλλα δίκτυα το ίντερνετ όπως το γνωρίζουμε και το χρησιμοποιούμε σήμερα, δηλαδή μέσω του World Wide Web, είναι αρκετές δεκαετίες νεότερο.

 

Η ιδέα πίσω από το World Wide Web 

Όλοι έχουμε ακούσει λίγο-πολύ για το ευρωπαϊκό κέντρο πυρηνικών ερευνών CERN, της Γενεύης, στο οποίο μάλιστα η Ελλάδα ήταν ένα από τα 12 ιδρυτικά μέλη. Πρόκειται για το μεγαλύτερο σε έκταση πειραματικό κέντρο πυρηνικών ερευνών στον κόσμο. Μεταξύ άλλων, φιλοξενεί και τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (Large Hadron Collider). To 1980, ο Βρετανός Tim Berners-Lee εργαζόταν στο CERN ως ανεξάρτητος εργολάβος (independent contractor) σε ζητήματα λογισμικού. Το αρχικό του συμβόλαιο ήταν από τον Ιούνιο μέχρι το Δεκέμβριο του '80. Όμως το 1984 επέστρεψε στο CERN με μόνιμη θέση.

Ένα ζήτημα που απασχολούσε τον Berners-Lee ήταν πώς μπορούσε να γίνει πιο αποδοτική η διαβίβαση της πληροφορίας μεταξύ επιστημόνων διεθνώς, όταν χρησιμοποιούσαν διαφορετικούς υπολογιστές και προγράμματα παρουσίασης. Σύντομα μετά την επιστροφή του, εγκαταστάθηκαν στο CERN τα πρωτόκολλα TCP/IP σε κεντρικούς υπολογιστές του ινστιτούτου. Η κίνηση αυτή μετέτρεψε το CERN, μέσα σε λίγα χρόνια, στον μεγαλύτερο εκπρόσωπο του ίντερνετ στην Ευρώπη. Ήταν το ιδανικό περιβάλλον για να αναπτυχθεί ο παγκόσμιος ιστός.

 

Οι πρώτες προτάσεις και το όνομα

Το Μάρτιο του 1989, ο Tim Berners-Lee έκανε μια πρόταση για "μία μεγάλη βάση δεδομένων υπερκειμένου με τυπωμένους συνδέσμους". Εδώ πρέπει να σημειωθεί πως υπερκείμενο (Hypertext) ήταν η ονομασία για το κείμενο που εμφανιζόταν σε οθόνη υπολογιστή ή σε άλλη ηλεκτρονική συσκευή. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά επίσημα το 1965 από τον Ted Nelson. Ο Nelson είναι επίσης ο πατέρας του όρου "υπερσύνδεσμος" (Hyperlink), που είναι ο γνωστός μας σύνδεσμος. Η πρόταση του Tim Berners-Lee δεν προσέλκυσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όμως ο προϊστάμενός του, Mike Sendall, τον παρότρυνε να δημιουργήσει μια υλοποίηση σε ένα workstation NeXT που είχε αποκτήσει πρόσφατα το CERN.

Ο Berners-Lee σκέφτηκε διάφορα ονόματα για το project, όπως:

-Information Mesh (Πλέγμα Πληροφόρησης)

-The Information Mine (Το Ορυχείο Πληροφορίας)

-Mine of Information (Ορυχείο της Πληροφορίας).

Τελικά, όμως, κατέληξε στο World Wide Web. Στην πορεία, ο Tim Berners-Lee βρήκε έναν ενθουσιώδη υποστηριχτή στο πρόσωπο του Βέλγου Robert Cailliau. Μάλιστα, ο Cailliau σχεδίασε και το πρώτο λογότυπο για τον παγκόσμιο ιστό.

 

Το Σεπτέμβριο του 1990, οι δύο τους έκαναν μια παρουσίαση των ιδεών τους στο European Conference of Hypertext Technology. Και αυτή η παρουσίαση όμως κατέληξε σε αποτυχία. Οι Berners-Lee και Cailliau δεν βρήκαν κανέναν που να ενδιαφέρεται να συνδυάσει το υπερκείμενο και το ίντερνετ.

 

Τα πρώτα εργαλεία και η γέννηση του World Wide Web 

Μέχρι τα Χριστούγεννα του 1990, ο Tim Berners-Lee είχε δημιουργήσει όλα τα εργαλεία που χρειαζόταν για να λειτουργήσει ο Παγκόσμιος Ιστός. Είναι πρακτικά τα ίδια εργαλεία που χρησιμοποιούμε σήμερα: 

-Το πρωτόκολλο HyperText Transfer Protocol, που είναι το γνωστό http://
-Τη γλώσσα σήμανσης HyperText Markup Language (HTML)
-Το πρώτο HTTP server software, που αργότερα ονομάστηκε CERN httpd
-Τον πρώτο web server, με τη διεύθυνση http://info.cern.ch/
-Τις πρώτες ιστοσελίδες, που περιέγραφαν το project
-Tον πρώτο web browser και web editor, που τον ονόμασε WorldWideWeb, αργότερα όμως τον μετονόμασε σε Nexus, για να μην συγχέεται με το World Wide Web.

Μάλιστα, τον web browser τον ολοκλήρωσε ανήμερα τα Χριστούγεννα, στις 25 Δεκεμβρίου 1990. Με δεδομένο πως ένας browser είναι απαραίτητος για την πλοήγηση στον Παγκόσμιο Ιστό, είναι ακριβές να θεωρήσουμε τη συγκεκριμένη ημερομηνία σαν τα πρώτα γενέθλια του World Wide Web.

Για να πείσει του προσωπικό του CERN να χρησιμοποιήσει τον Παγκόσμιο Ιστό, ο Berners-Lee ανέβασε μια σελίδα με τον κατάλογο τηλεφώνων του CERN. Προηγουμένως, οι χρήστες έπρεπε να συνδεθούν στο mainframe για να βρουν έναν αριθμό. Τον Ιανουάριο του 1991 στήθηκαν οι πρώτοι web servers εκτός του CERN. Στις 6 Αυγούστου του 1991, ο Berners-Lee δημοσίευσε μια σύνοψη του project στο newsgroup alt.hypertext, ζητώντας συνεργάτες για την περαιτέρω ανάπτυξη. Το Σεπτέμβριο του 1991, ο Paul Kunz από το Stanford Linear Accelerator Center (SLAC) επισκέφθηκε το CERN, και ο Παγκόσμιος Ιστός τον κέρδισε αμέσως. Επιστρέφοντας στο SLAC, ο Kunz είχε μαζί του το λογισμικό του NeXT. Ο βιβλιοθηκάριος Louise Addis το προσάρμοσε για το λειτουργικό σύστημα VM/CMS στο mainframe της IBM, για να προβάλλει τον κατάλογο των online εγγράφων του SLAC. Αυτός ήταν ο πρώτος web server εκτός Ευρώπης, και ο πρώτος των ΗΠΑ

 

Η ανάπτυξη του World Wide Web 1992-1994 

Στα πρώτα χρόνια του, ο Παγκόσμιος Ιστός υιοθετήθηκε κυρίως από ερευνητικά τμήματα πανεπιστημίων ή εργαστήρια φυσικής, όπως το Fermilab και το SLAC. Το 1992 δημιουργήθηκε η σελίδα www.books.com από την εταιρεία Book Stacks Unlimited στο Cleveland. Ήταν το πρώτο ηλεκτρονικό κατάστημα στο World Wide Web, και επέτρεπε την αγορά βιβλίων με πιστωτική κάρτα. Σήμερα το domain ανήκει στην Barnes & Noble. Τον Ιανουάριο του 1993 υπήρχαν 50 web servers σε ολόκληρο τον κόσμο. Μέχρι τον Οκτώβριο του 1993 λειτουργούσαν περισσότεροι από πεντακόσιοι. Μέχρι και το 1995 δημιουργήθηκαν μερικές χιλιάδες ιστοσελίδες. Ορισμένες εξ' αυτών αποδείχτηκαν ιδιαίτερα σημαντικές

Για να βρίσκουν σελίδες, οι χρήστες συνήθως έκαναν bookmark δημοφιλείς σελίδες-directory που απαριθμούσαν τις περιορισμένες, τότε, σελίδες του ίντερνετ. Ορισμένες σελίδες γίνονταν index με τη χρήση του Wide area information server (WAIS) που επέτρεπε αναζητήσεις, όπως θα γινόταν αργότερα από μηχανές αναζήτησης. To 1993 ανέβηκαν στον Παγκόσμιο Ιστό τα πρώτα Web Comic, Doctor Fun και NetBoy.

 

Εμπορική ανάπτυξη 1995-1999 

Την περίοδο αυτή, και με τον Παγκόσμιο Ιστό να αποκτά ολοένα και περισσότερους χρήστες, όλο και περισσότερες εταιρίες δημιούργησαν τις δικές τους ιστοσελίδες. Υπήρξε επίσης σημαντική ανάπτυξη στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Το 1995, ο Jeff Bezos ξεκίνησε το Amazon.com. Την ίδια χρονιά ο Pierre Omidyar ίδρυσε το AuctionWeb, που αργότερα μετονομάστηκε σε eBay.

Το 1996 ιδρύθηκαν τα IndiaMART στην Ινδία και ECPlaza στη Νότιο Κορέα. Πρόκειται για τα πρώτα marketplace για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (B2B). To 1999 ιδρύθηκε το Alibaba Group στην Κίνα, που σήμερα είναι ο μεγαλύτερος πωλητής λιανικής στον κόσμο, και δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 190 χώρες. Το 1999 κυκλοφόρησε επίσης το Napster, η πρώτη εφαρμογή για το κατέβασμα τραγουδιών μέσω ίντερνετ.

 

Η φούσκα dot com 1999-2001 

Τα χαμηλά επιτόκια δανεισμού την περίοδο 1998-1999 επέτρεψαν την αυξημένη δημιουργία start-up επιχειρήσεων. Εκείνη την περίοδο, η ιδέα μιας ιντερνετικής επιχείρισης είχε μεγάλη πέραση στους επενδυτές. Σαν αποτέλεσμα, πολλά άτομα που δεν είχαν γνώση από επιχειρήσεις ή κάποιο καλά θεμελιωμένο σχέδιο, συγκέντρωσαν επενδύσεις εκατομμυρίων δολαρίων. Το 2001, όμως, και με μεγάλο αριθμό από νέες ιντερνετικές επιχειρήσεις να έχουν αποτύχει να έχουν κέρδος, η "φούσκα" έσκασε. Αμέτρητες ιστοσελίδες χρεοκόπησαν.

 

Η παντοκρατορία του ίντερνετ, 2002 - σήμερα 

Όσες επιχειρήσεις και ιστοσελίδες επιβίωσαν του διαδικτυακού κραχ, έθεσαν τις προδιαγραφές για μια καλύτερη και οικονομικά εύρωστη παρουσία στο διαδίκτυο. Μαθαίνοντας από τα λάθη του παρελθόντος, νέες ιστοσελίδες και επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν στα επόμενα χρόνια, κατέκτησαν την κορυφή του διαδικτύου. Ιστοσελίδες όπως οι LinkedIn (2002), Facebook (2004), YouTube (2005), Reddit (2005), Twitter (2006).